دانشگاه كمبريج ( مترجم : يعقوب آژند )

22

تاريخ ايران ( دوره تيموريان ) ( فارسي )

در فارس اعمال كرد ، بدگمانى ابو سعيد را برانگيخت و لذا او را به دربارش فراخواند و حاكم ديگرى را مأمور فارس كرد . امّا حاكم جديد از تصدى مقام جديد عاجز ماند ؛ چون امير غياث الدين كه به نام پدرش در شيراز حكومت مىكرد از سپردن زمام امور به دست او خوددارى كرد و چندى بعد هم كه خبر مرگ ايلخان ابو سعيد شايع شد ، وى را دستگير ساخته و به آذربايجان گسيل داشت . شرف الدين حتى در ايام حيات ابو سعيد پس از سوء قصد نافرجام به جان جانشين او ، چندى را در تبريز محبوس بود . هنگامى كه آرپاگاون او را به قتل رساند ، فرزندان وى كه در اردو حضور داشتند فرار كردند و امير جلال الدين مسعود شاه به شيخ حسن بزرگ در روم و شيخ ابو اسحاق به امير على پدر شاه در ديار بكر پناهنده شدند . ديرى برنيامد كه آرپاگاون به دست رقيب خود موسى خان افتاد و او نيز وى را به مسعود شاه تحويل داد و مسعود شاه هم به تلافى قتل پدر ، انتقامى سخت از او گرفت . مسعود شاه به مقام وزارت محمد خان جانشين موسى خان در سال 736 / 1336 رسيد و پس از قتل ارباب خود به شيراز فرار كرد ؛ در اين زمان در شيراز كيخسرو جانشين پدر شده بود . در كشمكشى كه بر سر قدرت بين دو برادر با شدت تمام آغاز شد ، قوت و قدرت از آن مسعود شاه بود امّا نتوانست خود را از جدال با كيخسرو برهاند تا اينكه كيخسرو چند سال بعد ( 739 / 9 - 1338 ) به رحمت خدا رفت ؛ ليكن مقدر بود كه مسعود شاه هوده‌اى از سلطنت خود نبرد . سال بعد برادرش شمس الدين محمد كه در قلعه سفيد زندانى بود ، فرار كرد و به پير حسين چوبانى پناه برد . اين دو نفر در رأس سپاهى از مغولان به شيراز راندند و شهر را گرفتند ؛ و مسعود شاه نيز به لرستان فرار كرد . پير حسين پس از قتل شمس الدين محمد ، حمايت مردم را از دست داد و بناچار شيراز را ترك گفت . يك سال بعد تلاش دگرباره او براى تصرف شهر شيراز راه به جايى نبرد . پير حسين در جدال با ساير اعضاى خاندان چوبانى ، سرانجام به حسن كوچك پناه برد . ولى حسن كوچك او را به قتل رسانيد ؛ و خود او هم اندكى پس از آن به قتل رسيد ( 27 رجب 744 / 15 دسامبر 1343 ) . دو فرزند ديگر شرف الدين محمود شاه تلاش كردند تا با كمك آل چوبان به موفقيتى برسند ؛ امّا آنان نيز راه به جايى نبردند . مسعود شاه در لرستان با ياغى باستى پيمانى بست و همراه او راهى شيراز شد . او نيز به سرنوشت برادر خود دچار شد و در همان سال به دست همپيمان خود به قتل رسيد . ابو اسحاق آخرين عضو خاندان اينجو - كه در هنگام زوال حكومت ايلخانان درصدد تصرف يزد برآمده بود - اصفهان را از سوى پير حسين سابق الذكر دريافت كرد ؛ با فروپاشى آل چوبان كه بىدرنگ پس از قتل حسن كوچك به وقوع پيوست ، وى با موفقيت تمام در شيراز مدعى حكومت شد . ابو اسحاق توانست قدرت خود را بر كرمان بگستراند ( در آغاز سال 748 / 1347 ) و با